عباسيان خطر قيام زيد بن على را براى دعوت خود درك كردند ، ازاين‌رو ، داوود بن على نزد زيد آمد و با يادآورى رفتار كوفيان با على و حسن و حسين عليهم السّلام ، به وى نصيحت كرد كه تسليم وعده‌هاى پوچ ايشان ، كه به سرعت بخار شده و از بين مىرود ، نگردد . اما زيد بر قيام اصرار داشت و به داود گفت : معاويه به تدبير خويش و مردم غافل شام با على نبرد كرد . حسين عليه السّلام را هم يزيد بن معاويه هنگامى كشت كه كارشان رو به اقبال داشت . « 1 » داود از قانع كردن زيد مأيوس شد و گفت : بيم دارم اگر با اينان بازگردى ، هيچ كس در دشمنى با تو سخت‌تر از خودشان نباشد ، و تو بهتر مىدانى . « 2 » قيام زيد بن على به شكست انجاميد و زيد در صفر سال 122 ق به شهادت رسيد . « 3 » آيا دعوت عباسى يكى از عوامل شكست قيام زيد بود ؟ در حقيقت ، منابع متقدم تاريخى اشاره‌اى به اين نكرده‌اند كه دعوت عباسى نقش مهمى در شكست حركت زيد داشته است ، بلكه اين شكست را حاصل عوامل ديگرى دانسته‌اند . ابن خلدون دراين‌باره مىگويد : علت شكست زيد عدم حمايت على زين العابدين عليه السّلام از اوست . « 4 » ابن قتيبه نيز شكست زيد را به قدرت دولت اموى در عهد هشام نسبت مىدهد . « 5 » مسعودى و اصفهانى نيز اين شكست را به بىوفايى و عدم حمايت اهل كوفه ربط مىدهند . « 6 »

--> ( 1 ) . زيد گمان برد شرايط سياسى دولت اموى در عهد هشام بن عبد الملك به وى اجازه قيام مىدهد ، اما در حقيقت ، همان‌گونه كه ابن قتيبه مىگويد : « در بنى اميه پادشاهى بزرگ‌تر از هشام در منزلت و آوازه نبود ، همه بلاد مطيع او شدند و بر تمامى سرزمين‌ها پادشاهى كرد . » ( ابن قتيبه ، الأمامة و السياسة ، ج 2 ، ص 130 ) ( 2 ) . تاريخ طبرى ، ج 8 ، ص 265 . ( 3 ) . دينورى ، الأخبار الطوال ، ص 345 / اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 137 . ( 4 ) . مقدمه ابن خلدون ، ص 239 . ابن خلدون معتقد بود على زين العابدين عليه السّلام امام نيست ؛ چرا كه نه خروج كرد و نه براى قيام اقدامى كرد ، درحالىكه زيد بن على براى امامت ، قيام و خروج كردن را شرط لازم مىدانست و حتى روزى و اصل بن عطا به زيد گفت : بنا به مذهب تو پدرت نبايد امام باشد ؛ چرا كه او خروج نكرد و متعرض خروجى هم نشد . ( شهرستانى ، الملل و النحل ، ج 1 ، ص 252 ) ( 5 ) . دينورى ، الامامة و السياسة ، ج 2 ، ص 130 . ( 6 ) . مسعودى ، مروج الذهب ، ج 3 ، ص 140 / اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 137 . ديوان زيد را يارانش در -